Gids
Het normenboek voor aanvragen zonder architect, uitgelegd
Bijgewerkt op · regels geldig in Vlaanderen sinds 1 maart 2026
Wie voor het eerst een aanvraag indient, botst op een document van tientallen bladzijden met codes, tabellen en bestandsnamen: het normenboek voor de digitale en analoge aanvraag voor stedenbouwkundige handelingen zonder architect. Het is de checklist waarmee de gemeente uw dossier volledig of onvolledig verklaart.
Deze gids vertaalt het naar wat u concreet moet doen: welke tekeningen, hoe elk bestand heet, en welke regels het vaakst worden gemist.
Wat het normenboek is
Het Departement Omgeving publiceert per soort aanvraag een normenboek dat de samenstelling van het dossier vastlegt. Voor particulieren telt het normenboek ‘stedenbouwkundige handelingen zonder architect’, in de versie van juli 2026. Het bepaalt welke tekeningen u toevoegt, wat erop staat, op welke schaal, en hoe het bestand heet. Wie het volgt, krijgt een dossier dat door het volledigheidsonderzoek raakt; wie het negeert, krijgt een vraag om aanvulling en 30 dagen extra.
De normenboeken worden regelmatig bijgewerkt; het Departement Omgeving kondigt de wijzigingen aan op zijn website. De regels hieronder zijn die van de versie van juli 2026.
Eén tekening per bestand
De eerste regel is ook de meest genegeerde: elke tekening is een apart bestand, en elk bestand draagt de code van zijn soort. Eén pdf met alle plannen wordt niet aanvaard. Het normenboek kent deze soorten:
| Code | Tekening | Wanneer |
|---|---|---|
| I | Inplantingsplan | altijd |
| T | Terreinprofiel | in twee richtingen, bij elk project met een volume of een reliëfwijziging |
| C | Constructietekening | vrijstaand bijgebouw, zwembad, afsluiting, terras |
| P, G, S | Grondplan, geveltekening, snede | veranda, aangebouwde carport, andere aanbouw |
| L | Legende | altijd |
| F | Foto | minstens drie, genummerd zoals op het inplantingsplan |
Het situeringsplan hoort niet in die lijst: bij een digitale aanvraag duidt u de ligging aan op de kaart van het loket. Alleen bij een aanvraag op papier voegt u het toe. De beschrijvende nota en het aanvraagformulier zijn geen tekeningen en dragen geen code.
De bestandsnaam, letter voor letter
Het normenboek legt de bestandsnaam vast in zijn technische bijlage. Een voorbeeld uit een echt dossier: BA_tuinhuis_I_N_1_inplantingsplan.pdf.
| Onderdeel | Betekenis | In het voorbeeld |
|---|---|---|
| BA | vaste aanhef voor de tekeningen van een aanvraag | BA |
| Voorwerp-ID | het voorwerp van de aanvraag, zonder spaties of accenten | tuinhuis |
| Tekeningsoort | de code van de tekening | I |
| Toestand | wat de tekening toont: bestaand, nieuw, te regulariseren | N |
| Volgnummer | het nummer van de tekening binnen haar soort | 1 |
| Vrije tekst | een leesbare omschrijving | inplantingsplan |
De toestandscode is het onderdeel dat het vaakst verkeerd staat:
| Code | Toestand | Gebruik |
|---|---|---|
| V | vergund | wat eerder vergund werd en blijft |
| B | bestaand | wat er staat, zoals op de foto’s (F_B) |
| N | nieuw | wat u wilt bouwen |
| T | te regulariseren | wat er staat zonder vergunning; zie Regulariseren |
| BN | bestaand en nieuw | een tekening die beide toont, zoals een terreinprofiel of een legende |
Zo ziet de map ‘Opladen in het Omgevingsloket’ van een dossier voor een tuinhuis eruit:
- BA_tuinhuis_I_N_1_inplantingsplan nieuw.pdf
- BA_tuinhuis_I_N_2_inplantingsplan detail.pdf (alleen als het overzicht op te kleine schaal staat)
- BA_tuinhuis_T_BN_1_terreinprofiel AA.pdf en BA_tuinhuis_T_BN_2_terreinprofiel BB.pdf
- BA_tuinhuis_C_N_1_constructietekening.pdf
- BA_tuinhuis_L_BN_1_legende.pdf
- BA_tuinhuis_F_B_1_….jpg, _2_, _3_: de foto’s, genummerd zoals de opnamepunten op het inplantingsplan
Welke tekeningen bij welk project
De samenstellingsmatrix van het normenboek koppelt elk soort werk aan zijn verplichte stukken. Voor de projecten van particulieren komt het hierop neer:
| Soort werk | Verplichte tekeningen |
|---|---|
| Vrijstaand bijgebouw (tuinhuis, carport, garage, dierenverblijf, pergola) | I, T, C, L, F |
| Niet-overdekte constructie (zwembad, terras, verharding) | I, T, C, L, F |
| Afsluiting, tuinmuur, poort | I, T, C, L, F |
| Uitbreiding van de woning (veranda, aangebouwde carport, aanbouw) | I, T, P, G, S, L, F |
Situeringsplan · enkel op papier 
Tekening I · Inplantingsplan 
Tekening T · Terreinprofiel 
Tekening C · Constructietekening
Geen persoonsgegevens, wel een schaal
Elke aanvraag wordt gepubliceerd op het publieke inzageloket, waar buren en belanghebbenden ze kunnen bekijken. Daarom verbiedt het normenboek elk persoonsgegeven op de tekeningen: geen naam, geen adres van de aanvrager, geen handtekening, geen e-mailadres. Die gegevens horen in het aanvraagformulier van het loket, dat niet gepubliceerd wordt.
- Schalen van 1/20 tot 1/25 000 zijn toegelaten; de tekening moet leesbaar en meetbaar zijn, met de schaal erop vermeld.
- Een noordpijl op het inplantingsplan, en een legende van de gebruikte lijnen, arceringen en afkortingen.
- Kleurenfoto’s, recent en duidelijk, zonder personen of nummerplaten.
- Pdf voor de tekeningen, jpg of png voor de foto’s; geen gescande fax, geen foto van een tekening.
Hoe onze bestanden eruitzien
De zip die deze site levert, volgt die regels letterlijk. Ze bevat drie mappen: ‘1 - Opladen in het Omgevingsloket’ met elke tekening en elke foto als apart bestand, al benoemd volgens het normenboek; ‘2 - Bijkomende documenten’ met de beschrijvende nota, de indieningsgids, de luchtfoto en het situeringsplan; en ‘3 - Volledig dossier’ met alles in één pdf om af te drukken of te bewaren. U hoeft niets te hernoemen.
Waar elk bestand in het loket terechtkomt, leest u in de gids Omgevingsloket stap voor stap.
Bestanden die al de juiste naam dragen
Elke tekening apart, met code, toestand en volgnummer volgens het normenboek, in een zip die u zo in het Omgevingsloket oplaadt.
Vanaf 29 € · gratis voorbeeld voor u betaalt
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als mijn bestanden een andere naam hebben?
Het loket weigert ze niet automatisch, maar de gemeente kan het dossier onvolledig verklaren of een aanvulling vragen. Elke aanvulling doet de termijn van 30 dagen opnieuw beginnen. De naam juist zetten kost minder dan die maand.
Moet ik een aparte legende maken?
Ja, de legende (L) is een apart bestand dat de lijnen, arceringen, kleuren en afkortingen van al uw tekeningen verklaart. Ze mag kort zijn, maar ze moet erbij zitten.
Mag ik mijn tekeningen als jpg opladen?
Voor foto’s wel. Voor tekeningen verwacht het loket pdf, bij voorkeur vectorieel, zodat de ambtenaar er zonder kwaliteitsverlies op kan inzoomen en meten. Een foto van een tekening op papier wordt zelden aanvaard.
Waar vind ik het normenboek zelf?
Op de website van het Omgevingsloket, onder normenboeken voor dossiersamenstelling. Kies het normenboek voor stedenbouwkundige handelingen zonder architect; de andere normenboeken zijn bedoeld voor architecten, bedrijven en infrastructuur.