Het terreinprofiel: het reliëf van uw terrein, van opzij

Wat een terreinprofiel toont

Een terreinprofiel (code T in het normenboek) is een verticale snede door het terrein. U kiest een lijn op het inplantingsplan, bijvoorbeeld van de straat tot achteraan de tuin door het midden van het tuinhuis, en u tekent wat u zou zien als u het terrein langs die lijn doormidden zou snijden.

• het bestaande maaiveld, dus het reliëf vóór de werken, en het nieuwe maaiveld als u ophoogt of afgraaft
• de constructie zelf, met haar hoogte tot de kroonlijst en tot de nok, of haar diepte voor een zwembad
• een referentiepeil, meestal het peil van de weg of van het voetpad ter hoogte van het perceel
• de perceelsgrenzen, en het peil van het terrein bij de buren tot enkele meters voorbij de grens
• de bestaande woning als de lijn erdoor loopt, en de schaal

Waarom het loket er twee wil

Het normenboek vraagt terreinprofielen ‘in minstens twee richtingen’, met het reliëf voor en na de werken, het referentiepeil op de weg en de peilen bij de buren. De samenstellingsmatrix van het normenboek zet de code T bij elk van de projecten die deze site dekt: vrijstaande bijgebouwen, niet-overdekte constructies, afsluitingen en aanbouwen.

De reden is eenvoudig. Op een vlak perceel lijkt het profiel overbodig, maar de gemeente kan dat niet weten zonder het te zien. Op een hellend perceel beslist het profiel over alles: een tuinhuis van 3,4 m dat op een talud staat, kan aan de straatkant 4,5 m hoog lijken. En bij een zwembad of een ophoging toont het profiel hoeveel grond er verplaatst wordt, wat op zichzelf vergunningsplichtig kan zijn.

Twee richtingen: AA’ en BB’

De gewoonte is om de eerste lijn, AA’, van de straat naar de achterste grens te trekken, door het project, en de tweede, BB’, er dwars op, van de ene zijgrens naar de andere. Beide lijnen staan op het inplantingsplan, met hun letters, zodat de ambtenaar het profiel op het plan kan terugvinden.

1. 1

   Kies de lijnen op het inplantingsplan

   Door het midden van het project, tot voorbij de perceelsgrenzen. Loopt de lijn door de woning, dan tekent u de woning mee: dat geeft de gemeente meteen de verhouding tussen de hoogte van het project en die van het huis.

2. 2

   Lees de hoogtes af

   Om de meter of om de twee meter langs de lijn, in meter TAW (Tweede Algemene Waterpassing, het Belgische referentiepeil). Op een vlak perceel volstaan een paar punten; op een helling neemt u er meer.

3. 3

   Zet het project erop

   Met zijn vloerpeil, zijn kroonlijst en zijn nok, of zijn diepte voor een zwembad. De hoogte die het Vrijstellingenbesluit bedoelt, meet u vanaf het maaiveld tot het hoogste punt.

4. 4

   Zet het referentiepeil erbij

   Het peil van de weg of van het voetpad, en de peilen bij de buren tot enkele meters voorbij de grens. Dat zijn de twee ijkpunten waarmee de gemeente uw hoogtes controleert.

Waar de hoogtes vandaan komen

De eenvoudigste bron is het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II van Digitaal Vlaanderen: een raster van 1 m op 1 m dat voor elk punt in Vlaanderen de hoogte van het maaiveld geeft in meter TAW, opgemeten per laserscan vanuit een vliegtuig. Het is openbaar en gratis, en het is wat deze site gebruikt om de profielen te tekenen: de lijnen AA’ en BB’ worden om de meter uitgelezen.

Twee grenzen aan die bron. Het model dateert van de laatste vlucht en kent een terrein niet dat u sindsdien hebt opgehoogd of afgegraven; controleer dan de peilen ter plaatse. En het model meet het maaiveld, niet het vloerpeil van uw woning: dat leest u af van uw bouwplannen of meet u zelf.

Zelf meten kan met een lange waterpas en een lat, of met een laserwaterpas: u zet een referentiepunt aan de straat en meet de verschillen. Voor een tuinhuis op een vlak perceel is dat een half uur werk. Bij een sterk hellend terrein, of als het profiel beslist over een verplichte hoogte, is een opmeting door een landmeter-expert de veilige weg.

Reliëfwijziging: wanneer het profiel beslist

Het Vrijstellingenbesluit behandelt het wijzigen van het reliëf apart van het bouwen. Een zwembad uitgraven hoort bij het zwembad, maar de uitgegraven grond elders op het perceel uitspreiden, een talud aanleggen of een terras ophogen kan op zichzelf een vergunning nodig hebben. Het terreinprofiel is de tekening waarop de gemeente dat beoordeelt: het toont het maaiveld voor en na, en dus hoeveel er verandert.

De fouten die de gemeente ziet

• Eén profiel in plaats van twee, of twee profielen in dezelfde richting.
• Een profiel dat stopt aan de perceelsgrens: de peilen bij de buren ontbreken.
• Geen referentiepeil: hoogtes zonder ijkpunt zijn niet te controleren.
• Een hoogte gemeten tot de kroonlijst waar het besluit de nok bedoelt.
• Een profiellijn die niet op het inplantingsplan staat, of er andere letters draagt.
• Een verticale schaal die van de horizontale verschilt zonder dat het vermeld is.